Waar lopen Nederlanders in den Vreemde tegenaan? Wat is voor hun belangrijk bij de verkiezingen? Op wie te stemmen?
Er zijn ongeveer 1 a 2 miljoen Nederlanders in den Vreemde. Het kunnen er zelfs meer zijn. Veel van hun zijn politiek apathisch. Men denkt vaak (verkeerd) dat verkiezingen in Nederland hun niet meer aangaat. Maar, die houding is aan het veranderen. “Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 waren 109.436 kiezers geregistreerd. Nu zijn dat al 135.424 kiezers. Dat is 20% meer dan in 2023”, zo berichte de overheid. Nederlanders in den Vreemde zijn zich steeds meer bewust dat de verkiezingen hun eigen rechten ook aangaat, dan wel niet die van achtergebleven ouders/familie. Meer en meer gaan stemmen en hieronder zijn een aantal van de redenen te vinden waarom. Lees daaronder hoe politieke partijen daarover denken.
Ook voor familie die in Nederland woont en overweegt te stemmen is het misschien interessant om dit ook te overwegen. Immers willen we toch het beste voor elkaar, of je nu in Nederland woont, of in den Vreemde.
- Consulaire dienstverlening
– Sluiting en amalgamatie van posten (ambassades/consulaten).
– Het stoppen van sommige consulaire dienstverlening op bepaalde posten, waarvoor men naar een ander (buur)land moet reizen.
– Door voorgaande bezuinigingen het overschrijden van maximale wettelijke termijnen bij Paspoort Aanvragen en Optie Verklaringen.
– Het tekort aan getrainde/ervaren personeel waardoor er foute informatie wordt verstrekt of men niet kan/wil helpen, of incorrect afwijst.
– Verdwenen lokale kennis en bijstand vanwege de centralisering van Consulaire zaken in den Haag, in plaats van op de posten zelf.
— (Veelal door bezuinigingen en reorganisaties van de laatste 10-30 jaar, maar ook door meer recente beslissingen) - Nationaliteitswetgeving / Rijkswet op het Nederlanderschap (RWN).
Ondanks verschillende toezeggingen van de laatste twee/drie regeringen nog geen wetsvoorstel om reparatie van de Nederlandse nationaliteit gemakkelijk te maken. Hierbij gaat het om vele duizenden die veelal hun nationaliteit ongewild en zelfs onbewust hebben verloren. Waarschuwingen van Nederlanders in den Vreemde, en het 2016 Nationale Ombudsman rapport, en de uitspraak van het EU gerechtshof over evenredigheid mbt automatisch verlies, tot op heden grotendeels genegeerd. Het 2016 wetsvoorstel om de nationaliteitswetgeving (RWN) echt te moderniseren tot op heden niet voldoende behandeld in de Tweede Kamer en politiek. Een huidig concept wetsvoorstel beperkt de mogelijkheden voor Nederlanders in den Vreemde om hun nationaliteit te repareren zelfs verder.
– Enig voorstel tot mogelijke reparatie willen beperken tot verlies sinds de wetswijziging van 2003, terwijl dit eigenlijk per de eerdere wetswijziging van 1985 zou moeten worden toegestaan. - Discriminatie Immigratiewetgeving mbt voormalige Nederlanders
De incorrecte officiële term is oud-Nederlanders. Terwijl de nationaliteitswetgeving erg beperkt is mbt reparatie van Nederlanderschap, staat het dit wel toe na 1 jaar in Nederland te hebben gewoond. Dit benodigd dan een verblijfsvergunning. De immigratiewetgeving en IND discrimineert op Nederlanders die in Nederland zijn geboren en getogen, en die buiten Nederland zijn geboren en getogen. Daarbij negeert de wetgeving de overlappende groepen in het geheel, die in NL geboren zijn maar (gedeeltelijk) in het buitenland getogen zijn, of andersom. In Nederland geboren en getogen worden zondermeer toegelaten, een andere situatie en men wijst het normaliter af. - Buitenlandse Aktes van Nederlanders in den Vreemde
Erg trage inschrijving buitenlandse akten tot zelfs langer dan een jaar (gemeente den Haag, afdeling Landelijke Taken). Geen inzage en dus erkenning van dergelijke inschrijvingen door Nederlandse overheid/instanties. - IND EU evenredigheidstoetsing (reparatie nationaliteit)
IND verharding van de EU evenredigheidstoetsing bij Optie verklaring mbt verlies Nederlanderschap en EU rechten. Dus de mogelijkheid om zo je nationaliteit te repareren. Gedeeltelijk negeren van gerechtelijke uitspraken. Daarbij ook het niet accepteren dat bewijsstukken van bvb 20 jaar of langer geleden verloren kunnen zijn gegaan. Onafhankelijke huidige bevestiging van de situatie wordt vaak omschreven als niet objectief. De IND verweet eerder in een rapport dat verdachte minimale 4% goedkeuring te wijten was aan de aanvragers zelf. Dit kan anders en is strijdig met vele juridische principes, en de onderliggende gerechtelijke uitspraken zelf. - Geen NL evenredigheidstoetsing
Bij voorgaande wetswijzigingen wilde de regering zo min mogelijk doen. Men negeerde zo ook de het advies van de Raad van State mbt het mogelijk maken van een evenredigheidstoetsing en reparatie van Nederlanderschap mbt bindingen met Nederland zelf. - IND Bureau Documenten en Buitenlandse Zaken
Geen voldoende samenwerking om met oplossingen te komen voor de erkenning van buitenlandse aktes in zogenaamde probleemlanden. Waardoor bvb Nederlandse kinderen geen paspoort kunnen krijgen en ondanks het feit dat ze per onze wetgeving Nederlanders zijn, geen erkenning van hun nationaliteit krijgen.
– Als gevolg Nederlanders in den Vreemde onwettig chanteren om toestemming te geven om voor een paspoort aanvraag 6 maanden of langer te mogen doen. Dit vanwege de tekortkoming van de overheid zelf. Waarvoor Nederlanders soms gevraagd worden om zelf de kosten te betalen, en duizenden Euros moeten uitgeven, om hun nationaliteit op alternatieve wijze te bewijzen. Bvb een paspoortaanvraag van 01 Oktober 2024 waarbij het kind heden 07 Oktober 2025 nog steeds geen paspoort heeft (in afwachting). - Consulaire geboorteakte, erkenningsakte, etc
Buitenlandse Zaken beperkt het recht op een Consulaire geboorteakte, erkenningsakte, etc tot slechts bepaalde landen. Hierbij gaat men veelal voorbij aan de noodzaak in andere landen of situaties. Bijvoorbeeld de onder 6 vermelde probleemlanden. Behalve een tekort aan kennis en personeel, bezuinigingen, is er geen reden om deze rechten tot slechts bepaalde landen te beperken. - DigiD, e-IDAS, Bewijs van in Leven zijn, RNI.
Het is voor vele Nederlanders in den Vreemde nog steeds moeilijk om een DigiD te bemachtigen. Daarnaast wordt met de digitalisering en modernisering van de overheid vele aspecten voor Nederlanders in den Vreemde overzien. Ook met betrekking tot ouderen en personen met een handicap. - Gemeentelijke uitschrijving en BRP/RNI.
Er wordt bij uitschrijving geen gebruik gemaakt om Nederlanders te waarschuwen over bvb de mogelijkheid om je nationaliteit te verliezen. Men staat bij uitschrijving vanwege het BRP op een buitenlands adres, maar voor reizende avonturiers en beginnende migranten is dat er soms niet. Een hotel of ander tijdelijk adres wordt dan opgenomen als het woonadres. Ambtenaren vragen daar zelfs om omdat ze iets moeten invullen in hun systeem. Dit is onjuist en kan later voor juridische problematiek zorgen. Ook met betrekking tot eventuele (verloren/gestolen) post van de overheid. Het RNI is daarbij niet verplicht en ook voornamelijk onvolledig. Zo kan men ook later een buitenlandse akte niet in Nederland via het RNI in laten schrijven. Wat weer andere juridische problematiek kan veroorzaken. (zie ook inschrijving hieronder) - Bankrekening
Nederlanders in den Vreemde hebben geen recht op een bankrekening in Nederland. Terwijl de overheid bepaalde betalingen en transacties wel beperkt tot het Nederlands banksysteem. Veel banken besluiten om eenzijdig de rekeningen van Nederlanders in den Vreemde zelf te sluiten. Belastingwetgeving heeft hier blijkbaar invloed op. Nederlanders in den Vreemde willen een recht om ten minste een bankrekening te kunnen aanhouden. Soms nodig voor werk, AOW, soms voor verzorging ouders, vermogen, vakanties, of later terugkeer. - Pensioen/AOW en zorg.
Nederlanders in den Vreemde worden gekort op hun opgebouwde rechten vanwege onduidelijke zogenaamde additionele administratieve kosten. - Studie in Nederland
Problematiek voor Nederlandse kinderen/jongeren om in Nederland te gaan studeren. Wettelijk kan en mag het, maar de praktijk maakt het bureaucratisch moeilijk tot soms praktisch onmogelijk. - Studie buiten Nederland
Onvoldoende Nederlands (taal) onderwijs mogelijkheden in den Vreemde. - In meer dan 1 land woonachtig
Part time in Nederland en een ander land wonen. Wettelijk mag dit, maar praktisch wordt het mensen heel moeilijk gemaakt. - Internationaal niet ergens woonachtig zijn.
Van backpackers en moderne hippies tot zeilers die van land tot land reizen. Soms jarenlang nergens echt woonachtig zijn. Nederland erkend dit fenomeen niet en verplicht mensen veelal om (onjuist) een woonland op te geven of later te bewijzen. Dit kan later voor (onnodige) juridische problematiek zorgen. Bijvoorbeeld mbt belasting, maar ook bij het vernieuwen van je paspoort. - Terugkeer naar Nederland met of zonder middelen.
– De meeste Nederlanders in den Vreemde zijn zelfverzorgend en hebben voldoende middelen. Echter komt het heel soms voor dat iemand terugkeert omdat men het in den Vreemde toch niet redde. Het is met middelen al moeilijk genoeg, maar er is teveel problematiek om terug te keren zonder middelen. - Gemeentelijke inschrijving en BRP.
Bij terugkomst/aankomst in Nederland verschillen de gemeentes veelal in welke informatie en documentatie ze opvragen en controleren. Het BRP stelt dat een buitenlandse geboorteakte verplicht is. Voor eventuele (later) huwelijk of scheiding wil men ook de huwelijkse staat bevestigd zien. Ambtenaren verwachten vaak dat andere landen eenzelfde soort burgerlijke administratief systeem hanteren (zoals BRP). Men wil vaak niet accepteren dat sommige documenten/verklaringen niet uit het betreffende land te verkrijgen zijn. Bijvoorbeeld een verklaring van de huwelijkse staat kan in het VK niet worden afgegeven. Of een verklaring van adresgeschiedenis is in veel landen onmogelijk omdat daar de overheid de adressen van inwoners niet registreert. - Constitutie geeft geen bescherming op Nederlanderschap
In sommige landen kan de overheid je nationaliteit niet afnemen. In Nederland kan dit zelfs automatisch (ongewild, onbewust) door de wetgeving verloren gaan. Nationaliteit zou in de constitutie zelf beter beschermd moeten worden.
Stemmen is een persoonlijke keuze.
Hieronder leest U opinie en keuzes die U misschien niet (geheel) deelt. Maar let op, door samen sterk te staan kunnen we mogelijk een verschil maken in de bovenstaande problematiek. Daar zijn politieke partijen ook op gebaseerd. Kiest U niet op de partij die ik aanraad, dan wilt U hopelijk Uw keuze partij duidelijk maken dat het bovenstaande voor U belangrijk is. Helaas zijn er veel partijen die dit zullen negeren, maar laat toch van U horen.
Politiek Neutrale Stemwijzer voor Nederlanders in den Vreemde
De Stichting GOED heeft een uitstekende stemwijzer. Echter, deze is gebaseerd op de reacties van betreffende politici en partijen. Veel van deze partijen en politici hebben geen reactie gegeven. De reden daarvoor is niet altijd duidelijk. Echter is het met redelijke zekerheid aan te nemen dat de meeste van deze politici en partijen geen voorstander zijn van oplossingen voor de bovenstaande problematiek. Wat dat betreft is het mijn opinie dat U beter niet voor de afwezige partijen in de stemwijzer kiest. Mocht U van de betreffende partij/politici zwart op wit hebben dat zij bij bovenstaande onderwerpen wel een positieve verandering willen zien, laat het dan aan de Stichting GOED weten.
Als het gaat om een keuze tussen D66 en GroenLinks-PvdA dan zou ik voorstellen om te overwegen om strategisch te stemmen. GroenLinks-PvdA heeft daarbij de beste kansen om voldoende zetels te winnen om echt een verschil te kunnen maken. Daarnaast heeft D66 helaas in het verleden vaker beloftes gemaakt die men uiteindelijk niet is nagekomen. Niet dat D66 dat intentioneel deed, maar mogelijk niet voldoende invloed had, maar het ook onvoldoende doorzette. Vandaar, mijn persoonlijke mening om voor GroenLinks-PvdA te gaan, zij maken de beste kansen en hebben de beste voornemens.
Op wie te stemmen?
Ik ben lid van GroenLinks-PvdA geworden. Ik was zelf vroeger politiek neutraal in mijn werk en advies. Maar ik vind zelf dat ik dat niet meer kan doen. De problematiek in Nederland, en voor Nederlanders in den Vreemde, is heden te groot en zelfs gevaarlijk. Ik zelf raad U aan om voor GroenLinks-PvdA te stemmen. Maar niet alleen vanwege mijn eigen mening. U ziet in de stemwijzer dat GroenLinks-PvdA en D66 er uit springen als de betere partijen voor de belangen van Nederlanders in den Vreemde.
Los van de stemwijzer kunt U ook uit voorgaande politieke beslissingen leren waar partijen en politici echt voor staan. Zo kunt U uit een recent concept wetsvoorstel zien dat de huidige regering/partijen het zelfs moeilijker willen maken voor Nederlanders in den Vreemde. Zie mijn post daarover hier:
https://habsburg-legal-services.com/nl/2025-conceptvoorstel-wijziging-nationaliteitswet-vandaag-gepubliceerd/
Dit is dus toonaangevend van waar de huidige regering en coalitie partijen voor staan.
Opinie Peilingen
Om strategisch te stemmen, is het goed om te weten wat de haalbaarheid per partij is. En de toekomst voorspellen is dus iets voor Opinie Peilingen. Er zijn er diverse. Hier een lijstje met overzicht zodat U de laatste en verschillende peilingen kunt vergelijken.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Tweede_Kamerverkiezingen_2025/Peilingen
Daarnaast heeft NIHB/Stichting GOED specifiek een peiling gehouden van Nederlanders in den Vreemde. Dit geeft de toon aan van Nederlanders in den Vreemde. Maar moet tegelijk ook genegeerd worden. De peiling had slechts rond de 500 deelnemers. En het gaat natuurlijk uiteindelijk over de totaliteit van stemmen. En met 1 tot 2 miljoen, of meer Nederlanders in den Vreemde, waarvan er nu slechts 135,000 voor deze verkiezingen zijn geregistreerd is een zelfs nog kleinere peiling natuurlijk niet indicatief van welke verschillen we kunnen maken. Let op, in 2023 was er een totale opkomstpercentage van 77% (inclusief stemmers vanuit den Vreemde), met destijds 10.475.203 geldige stemmen. Nederlanders in den Vreemde hebben op zulke nummers wel degelijk invloed. We hopen dan ook dat bij de volgende verkiezingen zich meer Nederlanders in den Vreemde zullen registreren en meedoen. En dat bij de huidige verkiezingen men goed nadenkt over de keuze. Natuurlijk ieder zijn eigen keuze, en nogmaals dit is slechts mijn persoonlijk advies mbt de problematiek waar vele Nederlanders in den Vreemde mee te maken krijgen en welke partijen vriendelijk hiernaar kijken.
Geschreven door Kris von Habsburg
Specialist Dutch Nationality Lawyer (jurist) Director
Habsburg & Kuijk Legal Services ltd
voor
Nederlanders in den Vreemde